Overheid negeert Ombudsman: reactie op slechts één van vijftien rapporten

WILLEMSTAD – De Curaçaose overheid heeft in 2025 vrijwel niet gereageerd op formele onderzoeksrapporten van de Ombudsman. Van de vijftien rapporten die het instituut uitbracht, staat in het jaarverslag bij slechts één rapport een reactie van het betrokken bestuursorgaan vermeld. Bij de overige veertien bleef een reactie uit.

De cijfers komen uit het Jaarverslag 2025 van Ombudsman Keursly Concincion. De rapporten bevatten oordelen over onbehoorlijk overheidshandelen en aanbevelingen om concrete problemen van burgers op te lossen of structurele tekortkomingen te herstellen.

Alleen de minister van Onderwijs, Wetenschap, Cultuur en Sport reageerde op een onderzoek naar het toezicht op de kinderopvang. Die reactie bleef vooralsnog beperkt tot de mededeling dat de aanbevelingen samen met beleidsafdelingen en andere betrokken organisaties zouden worden bestudeerd. De minister zou de Ombudsman daarna informeren over eventuele vervolgstappen.

Bij de andere rapporten vermeldt het jaarverslag geen reactie van het verantwoordelijke ministerie of de onderzochte instantie. Dat geldt onder meer voor rapporten over Financiën, Gezondheid, Verkeer en Ruimtelijke Planning, Justitie en Sociale Ontwikkeling, Arbeid en Welzijn.

Burgers blijven in onzekerheid

De geringe respons is extra opvallend omdat een belangrijk deel van de onderzochte klachten juist ging over overheidsinstanties die burgers niet of veel te laat antwoordden.

Zo verkeerde een ambtenaar van het ministerie van Financiën al meer dan een jaar in onzekerheid over haar rechtspositie. Haar was de toegang tot het werk ontzegd, maar die beslissing was door de ambtenarenrechter vernietigd. Desondanks mocht zij niet terugkeren en kreeg zij geen duidelijkheid over hervatting van haar werkzaamheden.

De Ombudsman oordeelde dat Financiën in strijd handelde met het motiveringsbeginsel, het zorgvuldigheidsbeginsel en de verplichting van de overheid om zich als een goede werkgever te gedragen. De minister kreeg acht weken om alsnog een schriftelijk en gemotiveerd antwoord te geven. Volgens het jaarverslag was op het rapport nog niet gereageerd.

Een andere zaak betrof een vrouw die tussen november 2021 en januari 2022 meewerkte aan het vaccinatieproject van het ministerie van Gezondheid, Milieu en Natuur. Meer dan drie jaar later was zij nog altijd niet volledig betaald. De Ombudsman concludeerde dat de overheid niet voortvarend had gehandeld en zich niet als een goede werkgever had gedragen. Ook op dat rapport stond in het jaarverslag geen reactie vermeld.

Illegale bouw, maar negen maanden geen antwoord

Ook het ministerie van Verkeer, Vervoer en Ruimtelijke Planning reageerde niet op een rapport over een melding van vermoedelijk illegale bouwwerkzaamheden.

Een omwonende had bij de uitvoeringsorganisatie Ruimtelijke Ontwikkeling en Planning gevraagd of voor de bouw naast haar woning een vergunning was verleend. Ondanks herhaalde verzoeken kreeg zij negen maanden lang geen schriftelijk antwoord. Tijdens het onderzoek van de Ombudsman bleek dat de werkzaamheden inderdaad zonder bouwvergunning werden uitgevoerd.

De minister werd gevraagd binnen vier weken alsnog over de melding te beslissen en ervoor te zorgen dat burgers voortaan tijdig informatie krijgen over hun lopende zaken. Een reactie op het rapport bleef volgens het jaarverslag uit.

Andere rapporten gingen onder meer over een medische klacht waarop de Inspectie voor de Volksgezondheid jarenlang geen beslissing nam, een uitspraak van de ambtenarenrechter die niet werd uitgevoerd en een vrouw die pas kosteloze rechtsbijstand kreeg nadat de termijn om haar ontslag aan te vechten al was verlopen.

Wetsvoorstel ligt sinds 2023 stil

Bestuursorganen zijn momenteel niet aan een specifieke wettelijke termijn gebonden waarbinnen zij op een formeel rapport van de Ombudsman moeten reageren. Een wetsontwerp dat zo’n reactietermijn moet invoeren, ligt volgens Concincion al sinds 2023 bij de minister van Algemene Zaken.

De Ombudsman noemt bespoediging van dat wetsvoorstel essentieel. Zonder een verplichte reactietermijn kunnen ministeries aanbevelingen onbeantwoord laten, terwijl de betrokken burger in onzekerheid blijft over de oplossing van zijn klacht.

Sterke stijging

Het gebrek aan reacties staat tegenover een sterke stijging van het aantal mensen dat bij de Ombudsman aanklopt. In 2025 werden 1.340 verzoeken in behandeling genomen, tegenover 958 een jaar eerder. Dat is een toename van bijna 40 procent.

Volgens de Ombudsman wijst die stijging niet alleen op de grotere bekendheid van het instituut, maar ook op een aanhoudende behoefte aan onafhankelijke hulp bij problemen met de overheid. Vooral de slechte communicatie en bereikbaarheid van overheidsorganisaties worden in het jaarverslag als terugkerende knelpunten genoemd.

Het beeld dat uit het verslag naar voren komt, is daarmee dubbel: steeds meer burgers zoeken hulp omdat de overheid niet reageert, maar ook op de daaropvolgende oordelen en aanbevelingen van de Ombudsman blijft een antwoord meestal uit.

• Download hier het Jaarverslag 2025 van de Ombudsman